|
|
Fietstocht: Beekbergen in de Tweede
Wereldoorlog
(Aantal kilometers: 26, zonder de Woeste
Hoeve en het Ereveld: 11 km)
|
Start:
Dorpsstraat, in het hartje van
Beekbergen, onder de toren van de
Kerk. |
|
Aan
de Dorpsstraat bevindt zich
overigens op nummer 15 een klein
maar interessant museum:
“Collectie 40-45”, dat in de
zomermaanden op zaterdagmiddag open
is.
Op 17 april 1945 werd Beekbergen
bevrijd door de 3de
Canadese Brigade (Royal 22 Regiment). |
|
U gaat
de Kerkweg in, met de toren rechts
van U.
Volg de Kerkweg tot U
op de Arnhemseweg uitkomt. U gaat
rechtsaf, maar moet bijna meteen
links, langs Fletcher Hotel Het
Veluwse Bos, het Engeland in. Aan
het einde van de weg gaat U even
rechts de Engelanderweg op. Hier
stopt U meteen, want links voor U
ziet U het voormalige vliegveld van
Beekbergen. |
|

Het spelderholt |
In de zomer van 1945 richtte de
buurt hier een Bevrijdingsboog over
de weg op. Er andde een vliegtuigje
en even later kwam er een Jeep van
het vliegveld, die de weg op wilde.
De chauffeur was de zojuist gelande
piloot: Prins Bernhard. Hij had in
die tijd zijn hoofdkwartier op het
kasteeltje Spelderholt, omdat Paleis
het Loo helemaal uitgeleefd
was door de Duitsers. Wij gaan ook
richting Spelderholt. |
|
U keert om en volgt
de Engelanderweg (die na bijna 200
meter een bocht naar links maakt!)
Aan het einde van de weg gaat U
links en de tweede weg rechtsaf: het
Spelderholt in. Als U rechtdoor
fietst ziet U na een stiekum
klimmetje aan de linkerkant het
kasteel Spelderholt liggen. |
|
In de oorlog bivakeerde Seyss
Inquart (de Duitse Rijkscommissaris
van Nederland) ook al in kasteel het
Spelderholt (ook wel in Paleis Het
Loo). Hij ontving er gasten, van
zo’n ontvangst zijn zelfs
filmbeelden bewaard gebleven. |
|
Om de
fietstocht te vervolgen, moet U nu
terugkeren (bergaf!)
Als U
door het hek Het Spelderholt
verlaat, gaat U meteen het fietspad
aan Uw linkerhand in. U maakt een
U-bocht. De Noordweg gaat links, U
moet rechtdoor de Engelanderenk
volgen tot U op de Engelanderholt
komt, die gaat U links op.
Wanneer U het bij
plaatsnaambord Ugchelen bent, ziet U
aan Uw linkerkant de ingang van
begraafplaats Heidehof liggen |
|

Heidehof |
Bij het monument op deze
begraafplaats liggen de graven van
57 geallieerde vliegers. Allen (de
oudste 38, de jongste 19 jaar) zijn
in de Tweede Wereldoorlog boven
Apeldoorn en omgeving
neergeschoten. Hier op Heidehof
waren ook vanaf 9 maart 1945 de 117
slachtoffers van de Woeste Hoeve
begraven. Zij zijn allen
herbegraven, de meesten in de plaats
van herkomst, een aantal op het
Ereveld in Loenen. Nog 9 van hen
liggen hier, waarvan 4 in het
zogenaamde Woeste Hoevelaantje. |
|
Terug
naar de weg (Engelanderholt),
linksaf, links aanhouden
(Keienbergweg). Eerste weg linksaf,
de Casimirlaan in. Bij de ‘rotonde’
rechtdoor. Op de kruising recht
oversteken. Aan het einde van dit
pad linksaf.
Door
het bos fietst U terug naar
Beekbergen. Als U het bos uitkomt
bij paddestoel 24399 slaat U
rechtsaf, weer de Engelanderholt op.
Ter hoogte van nummer 29 gaat U
rechtsaf de Konijnenkamp in, waar
meestal ook echt konijnen te zien
zijn.
Deze
weg komt uit op de Arnhemseweg, die
steekt U over en gaat links.
Aan Uw rechterhand
ziet U een schuurtje in een weiland
staan. |
|
In
de oorlog (26 september 1944) werd
hier per ongeluk een beschieting
uitgevoerd door Engelse
jachtvliegtuigen. Op de Arnhemseweg
liep een colonne Arnhemse evacués
die waren gevlucht voor het geweld
rond operatie Market Garden. De
piloten konden niet altijd duidelijk
zien of ze met burgers of militairen
te maken hadden. Witte vlaggen
hielpen niet altijd… Er werden 18
personen getroffen čn de boerderij
van de familie Schut. Deze schuur
is wat overbleef… |
U gaat
rechtsaf de Hietveldweg in en volgt
deze tot hij uitkomt op de
Loenenseweg. U gaat rechts en na 50
meter ziet U links
het Texeira de Mattospark. In het
park bevindt zich het
Herdenkingsmonument. |
 |
Het is ontworpen door J.Bouw en. op
4 mei 1970 is het gedenkteken
onthult door de kinderen van de
Beekbergese oorlogsslachtoffers Het
stelt de moeilijke weg voor die men
moest gaan; die wordt smaller en
hoger en eindigt in een kruis. Later
is ervoor een plaquette toegevoegd
met namen van gevallenen. Het
monument is opgedragen aan 10
verzetsmensen uit Beekbergen, Lieren
en Oosterhuizen, die in deze oorlog
zijn omgekomen en 2 Beekbergenaren
die omkwamen in Nederlands
Oost-Indië. |
|
U
vervolgt de Loenenseweg en gaat de
eerste weg rechts in: de Koningsweg.
Het eerste huis links was in de
oorlog een pension, dat toen ook al
‘Op den Driest’ heette. |
|
In juli 1941 logeerde Anne Frank
hier.
Ze schreef naar huis, of haar ouders
ook wilden komen. Deze brief is
bewaard gebleven: “U kunt om half
10 met de trein uit Amsterdam komen
en dan de bus nemen van het station
naar Beekbergen, en uitstappen bij
het ‘Sonnenhuis’ en dan vragen naar
de Koningweg 5: ‘Op den Driest’
…neemt U alstublieft boterbrood
mee…” Zowel Otto, Edith als Margot
komen in juli ook naar Beekbergen. |
|
U
vervolgt de Koningsweg en gaat de
eerste weg rechts (Veldhofweg). U
komt uit op de Arnhemseweg.
U
heeft nu de keuze: u gaat
rechtsaf terug naar het dorp, en bij
Hotel de Smittenberg rechts, waarop
U weer uitkomt bij het startpunt: de
Kerk.
Of:
U wilt de route nog uitbreiden met
17 kilometer, om het
herdenkingsteken op de Woeste Hoeve
en Erebegraafplaats Loenen te
bekijken. Daarvoor volgt U links het
fietspad langs de Arnhemseweg, dat
vanzelf na bijna 2 km. overgaat in
een ventweg, die 3 km. verder onder
een Wildwissel doorgaat. Nog 1 km.
verder ziet U dit monument,
ontworpen door Tirza Verrips: |
|
Op 6 maart 1945 wilde een
verzetsgroep een vrachtwagen
overmeesteren, om er vlees mee te
kunnen gaan ‘halen’; ze vergissen
zich in het zware geluid en
overvallen de Duitse officier
Rauter, die zelf de aanslag
overleefde, maar zijn adjudant en de
chauffeur worden doorzeefd met
kogels. Rauter nam wraak door 117
Nederlandse politieke gevangenen
naar de Woeste Hoeve over te brengen
en daar te fusilleren. (Nog eens 146
worden elders in Nederland
doodgeschoten.) Op 8 maart worden
ze in groepen van 20 man om de 5
minuten naar het vuurpeloton
gebracht. De slachtoffers worden in
een lange rij naast elkaar gelegd.
Voorbijgangers worden gedwongen
(soms tot 3 maal toe) de lichamen te
bekijken. De slachtoffers worden
eerst begraven op Heidehof, waar U
geweest bent; na de oorlog werden
velen geďdentificeerd en
herbegraven. Van 1 persoon is de
identiteit nooit achterhaald. |
 |
|
U kunt via dezelfde
weg terug naar Beekbergen, maar als
U iets verder doorrijdt kunt U
linksaf met het viaduct over de
Autobaan heen, richting Loenen via
de Groenendaalseweg. Na 4 kilometer
vindt U aan Uw linkerhand de
Erebegraafplaats Loenen (geopend van
9-5 uur). |
|
Op het Ereveld liggen 3700
landgenoten begraven. Er is een
kapel ter nagedachtenis aan alle
125.000 Nederlandse
oorlogsslachtoffers en vermisten die
geen aanwijsbare rustplaats
hebben. Hun namen staan in 42
boeken, waarvan iedere dag een
bladzij omgeslagen wordt. Er staan
urnen met as afkomstig uit een
aantal concentratie- kampen. Ook
zijn er o.a. monumenten voor ‘de
onbekende verzetsstrijder’ en voor
hen die een zeemansgraf vonden in
het Verre Oosten |
 |
|
U moet 1200 meter
terug, dan begint aan Uw rechterhand
-bij paddenstoel 62856- het
fietspad, dat U door het bos
richting Beekbergen voert. Langs de
Vrijenbergspreng met de ‘kleine
waterval’ komt U uit op de
Loenenseweg, (die U moet oversteken
om naar de ‘grote’ Loenense waterval
te gaan, waar in de zomer ook
versnaperingen worden verkocht) U
gaat linksaf en volgt de Loenenseweg
tot in Beekbergen. Aan het eind gaat
U linksaf de Dorpsstraat in en komt
U uit bij ons startpunt: de Kerk. |
|
Iets
verder is het kleine museum:
“Collectie 40-45” gevestigd. (zie
boven) Een aanrader! |
Mocht U willen reageren, dan kan bij het
secretariaat per e-mail:
info@4en5meibeekbergen.nl
Deze fietstocht als
PDF-bestand:
klik hier
 |
|